Þegar maður áttaði sig á því í gær að Icesave-málið myndi ekki enda taka, heldur ætti að halda í alla vega eina rússíbanareið enn með þjóðina í því máli voru fyrstu viðbrögð manns að vilja æða inn á Facebook og skrifa eitthvað, reyna að týna til mótsagnir hjá þessum og hinum og bölva síðan eitthvað út í loftið.
Það er kannski ekki frumlegt að vitna í Halldór Laxness en eftir smá tíma leið manni einhvern veginn samt mest eins og Arnasi Arnæusi eftir brunann stóra þar sem bókasafnið hans dýrmæta fuðraði mest megnis upp og hann gat stunið upp þessu einu:
,,Ég er þreyttur.”
Einhvern veginn virðist þetta eiga við um fleiri. Við erum svo mörg búin með öll stóru orðin, búin að kalla hvert annað svo illum nöfnum og brigsla um landráð. Við erum búin að hlusta á svo margar heimsendaspár, bæði frá þeim sem vara við því að samþykkja og vara við því að hafna.
Okkur er, held ég, mörgum farið að líða svolítið eins og manni líður eftir langvarandi rifrildi. Á einhverjum tímapunkti getur maður ekki rifist meir, lyppast bara niður og spyr mótaðilann hvort það sé virkilega ekki hægt að finna einhverja yfirvegaða leið til sátta?
Nú stoðar víst lítið að þræta um það fram og til baka hvort ákvörðun forsetans um að senda Icesave í þjóðaratkvæðagreiðslu var rétt. Gert er gert.
Nú verðum við að fá upplýsingar. Ekki meira gjamm. Leggjum það til hliðar í bili hvað okkur finnst um Steingrím J. Sigfússon, In Defence, Davíð og Moggann, Sigmund Davíð, Björn Val Gíslason, Jóhönnu Sigurðardóttur, Lilju Mósesdóttur og Þór Saari. Reynum líka að leiða hjá okkur stóru orðin sem þetta fólk mun hugsanlega á næstu vikum kasta sín á milli sem mismikið mun tengjast málefnalegri umræðu og oft kannski ekki neitt.
Hvernig væri að reyna að sameinast um það markmið að fá yfirvegaða umræðu? Reyna að fá þroskaðan og upplýsandi debatt frá fagfólki um það hvort við þurfum að borga, hvað þá mikið, hvort við borgum meira með samningum eða dómstólaleið, hversu líklegur sigur sé fyrir dómstólum og svo framvegis.
Við hljótum öll að sameinast um það að svör við þessum spurningum séu nauðsynleg ef við ætlum okkur að taka málefnalega afstöðu til málsins. Við verðum að treysta á sérfrótt fólk næstu vikurnar. Það má koma úr stétt pólitíkusa, fræðimanna, embættismanna, talnaspekinga. Það má vera innlent og erlent, tilheyra hvaða flokki sem er og hafa skrifað undir í hvaða undirskriftasöfnun sem er í fortíðinni. Bara ef það getur beitt rökum, staðið í málefnalegri umræðu og lofað að segja okkur satt.
Við viljum ekki meira karp um hvort In Defence eða Steingrímur J. Sigfússon eru meiri hálfvitar. Við getum ekki meir. Við erum þreytt.
Það er óraunhæft að ætlast til þess að fólk í fullu starfi, sem þarf auk þess að sinna heimilisstöfum og helst fá einhvern nætursvefn líka, hafi tóm til þess að leggjast yfir Icesave-samningana sjálfa næstu vikurnar og öll nauðsynleg sérfræðiálit og annað sem til þarf til þess að taka yfirvegaða og ábyrga ákvörðun í þessu mikilvæga máli. Við erum ekki þingnefnd sem getur skyldað sérfræðinga á okkar fund inn í borðstofu þegar við erum búin að vaska upp eftir kvöldmatinn.
Við verðum þess vegna að fá almenna leiðsögn til þess að hvert okkar geti svo nokkurn vegið metið hvaða sérfróða aðila okkur finnst setja málið fram af mestri skynsemi.
Beitum rökum og sláumst miskunnarlaust um málefnið sjálft. En plís, plís, plís; ekki stofna tvö fótboltalið: Samningaliðið og Dómstólaliðið. Og ef við sjáum slík lið myndast, segjum þá það sama og maður segir við blessuð börnin: ,,Ef þið ætlið að leika ykkur með bolta, þá verðið þið að gera það úti.”
Stöndum svo að lokum við borgaralega skyldu okkar; mætum upplýst á kjörstað og tökum málefnalega afstöðu.
