„Ég er faðir hans og ég vil ekki deyja frá honum“

Óhætt er að fullyrða að pólitískt hitamál sumarsins í Danmörku hafi verið dvöl íraskra flóttamanna í Brorsonskirkjunni á Norðurbrú í Kaupmannahöfn. Flóttamennirnir eiga það allir sameiginlegt að hafa dvalist um árabil í Danmörku en hafa nú fengið skilaboð um það að dvöl þeirra í landinu sé lokið og nú beri þeim að snúa aftur til Íraks. Kirkjan ákvað hins vegar á vormánuðum að skjóta skjólshúsi yfir þann hluta flóttamannahópsins sem þangað leitaði og upp frá því hélt fjöldi manns til í kirkjunni.

Einn ábúenda í Brorsonskirkjunni var Ali Nayef. Hann var í sömu stöðu og allmargt sambýlisfólk hans í kirkjunni að óttast mjög hina þvinguðu heimför til Íraks. Ali óskar sér heitt og innilega að kraftaverkin gerist, ákvörðunum verði snúið við og að hann fái áframhaldandi danskt landvistarleyfi. Það leyfi myndi hann samt ekki nota til mikið lengri dvalar í Danmörku. Hugur hans leitar annað. Hann vill til Íslands á vit fjögurra ára gamals sonar síns, hans Adams.

„Lýðræðið gæti orðið illa úti“

Ekki þarf að tíunda fyrir nokkrum Íslendingi að sú efnahagskreppa sem dunið hefur á heimsbyggðinni að undanförnu hefur víðtækar efnahagslegar og samfélagslegar afleiðingar. Færri hafa ef til vill leitt hugann að því að kreppan kann ekki bara að hrófla við efnahag og samfélagsstöðu fólks, heldur er talað um raunverulega hættu á því að hún ógni öryggi einstakra ríkja og þjóða.

Á það hefur til dæmis Dennis C. Blair, nýráðinn yfirmaður leyniþjónustukerfa Bandaríkjanna, bent. Hann hélt því þannig fram fyrir fáeinum vikum að hryðjuverkaógnin hefði vikið í bili sem helsta vá sem steðjaði að bandarísku þjóðinni. Í stað hennar var efnahagskreppan sjálf orðin aðalhættan. Hann minnti þar á stórar kreppur fyrri tíma sem leiddu af sér óstöðugleika og uppgang ofbeldisfullra öfgastefna.

„White African Mama“

Þrátt fyrir að Vesturbrúarhverfið í Kaupmannahöfn hafi á undanförnum árum gengið í nokkra endurnýjun lífdaga sem eitt helsta tískuhverfi borgarinnar eimir þó enn eftir af gamla tímanum þar. Vissulega hafa hönnunarbúðir og hugguleg kaffihús þrengt að þeim hluta Istedgade og nálægra gatna rétt hjá aðalbrautarstöðinni sem kalla mætti rauða hverfið. En það er nú samt þarna enn.

Þess vegna sér maður líka enn léttklæddar stúlkur standa þar á gangstéttunum. Ekki fer framhjá nokkrum manni sem þar fer um að sá tími er liðinn að þarna séu eingöngu innfæddar konur. Margar þeirra eru greinilega langt að komnar.

Þeir sem ekki beinlínis falast eftir konunum til fylgilags reyna kannski að gefa þessu sem minnstan gaum enda tengist þessi sjón í huga margra einni af dapurlegustu hliðum mannlífsins. Þá finnst fólki kannski betra að horfa frekar í hina áttina og reyna síðan að gleyma öllu inni á einhverjum nýopnuðu tískubaranna í nágrenninu.

Þó líta ekki allir undan. Ein þeirra er Michelle Mildwater félagsráðgjafi og meðferðarfulltrúi. Michelle hefur um margra ára skeið gengið um götur „rauða hverfisins“ á Vesturbrú að næturlagi til að veita útlendu vændiskonunum á svæðinu aðstoð og ráðgjöf. Starf hennar hefur leitt til þess að fjöldi þeirra erlendu kvenna sem seldar eru mansali til Danmerkur veit að Michelle er treystandi í tilveru þar sem annars er full ástæða til að tortryggja allt og alla.

Metsöluhöfundur barnanna

Ég veit ekki hversu vinsælt það er á þessum vettvangi að lýsa sig ósammála ákveðinni pólitískri réttsýni gagnvart viðhorfi til barna og unglinga. En ég ætla að taka sénsinn. Það er nefnilega þannig að ég leyfi mér að efast um gildi frasans um það að „börn séu kröfuhörðustu áhorfendurnir/lesendurnir/hlustendurnir“. Vissulega er það svo að börn og unglingar hrífast stundum af góðum og vönduðum listaverkum, eins og sumt fullorðið fólk. Hins vegar verður því vart neitað að engum hópi er jafn auðveldlega stjórnað af markaðsbrögðum, tískusveiflum og yfirborðsmennsku.

Það er ekkert óeðlilegt við þetta. Börn og unglingar eru ómótaðir einstaklingar sem þar af leiðandi eru áhrifagjarnari þegar að þeim steðjar ytra áreiti, sér í lagi í formi yfirborðsmennsku og markaðsherferða. Þau eru ginnkeyptari en eldra fólk fyrir ytri byrðum og einmitt þess vegna erum við hin fullorðnu í hlutverki þeirra sem leiðbeina þeim áfram og hafa á stundum vit fyrir þeim þegar kemur að því að velja gæði og innihald fram yfir fagrar umbúðir.

Í húsum skáldsins

Tíðarfarið í Valparaíso í miðjum september minnir nokkuð á dæmigert íslenskt svikalogn í sjávarþorpum á sumrin. Það er vor í lofti á suðurhveli og sólin skín á bárujárnshúsin á hæðunum frægu sem áunnið hafa chileönsku hafnarborginni gæðastimpil frá UNESCO. Sunnudagurinn er bjartur og fagur og það eina sem að rýfur þögnina eru kirkjuklukkurnar að hringja inn á sínar rammkaþólsku samkomur og geltandi hundaflokkarnir sem ráfa um strætin í leit að ruslapokum sem ekki hafa verið hengdir upp á húsin, nógu hátt til að stökkkraftur göturakka dugi ekki til. Síðan berst úr fjarska taktfastur málmsláttur. Þar eru þeir komnir, kallarnir á bílunum með gaskútana til að fylla á birgðir heimilanna. 

En svikalognið dugir til hádegis. Þá fer að blása hressilega og grunlausir ferðamenn sem fóru út á skyrtunni og jakkanum verða illa úti og flýta sér til baka á sinn gististað til þess að ná sér í peysu – og helst tvær. Þannig er vorið í hafnarbæjunum niður við Kyrrahafsströnd Suður-Ameríku. 

(Geirvörtu)blóð, sviti og tár

Það er þannig með mörg hobbí að þau leiða til þess að utan um þau myndast hálfgerður sérheimur innvígðra. Fólk innan þess sérheims talar sína eigin mállýsku um hluti sem flestum öðrum eru illskiljanlegir og á einhvern hátt myndast ákveðin bönd um þennan eina sameiginlega þráð í lífi þeirra sem þátt taka. Þannig er þetta þegar að tveir eða fleiri fluguveiðimenn koma saman eða prjónafíklar, bíladellulið, Arsenal-aðdáendur, fjallageitur, bíónördar – og hlauparar.

Ég er tiltölulega nýgenginn til liðs við síðastnefnda hópinn. Fyrir hálfu öðru ári síðan tók ég þá fífldjörfu ákvörðun (að því er mér fannst þá) að hlaupa heilt maraþon hér í Kaupmannahöfn. Undirbúningur þess leiddi til þess að taka þurfti hlutina ögn alvarlegar en áður, en lengdarmetið mitt var, þegar þarna var komið sögu, það sem nam sjö kílómetra skemmtiskokki.

Loksins frjáls

Fréttir af frelsun kólumbísku stjórnmálakonunnar Ingrid Betancourt vöktu athygli um heimsbyggðina alla þegar þær bárust 2. júlí síðastliðinn. Eftir langvarandi kyrrstöðu árum saman höfðu mánuðirnir þar á undan einkennst af nokkurri deiglu í máli hennar þar sem stuðningsmenn Betancourt og ástvinir sveifluðust á milli vonar og ótta.

Smjörklípur Mugabes

Það er vissulega stundum ýmislegt að marka það þegar að leiðtogar fátækari ríkja heims skýra bága stöðu sinna landa með því að benda á heimsvaldastefnu fortíðarinnar og misnotkun voldugra þjóða gagnvart efnaminni ríkjum. Á slíkum grunni er kannski ekki undarlegt að mörg okkar hér í ríkari hluta heimsins fyllumst samúð, og jafnvel nokkru samviskubiti, þegar að á slíkt er bent. 

Hitt vitum við hins vegar líka að það hefur verið ógæfa margra af fátækari ríkjum heims að þar hafa löngum komist til valda gjörspilltir og óhæfir leiðtogar sem, viljandi eða óviljandi, hafa steypt þjóðum sínum nánast í glötun með afleitri frammistöðu sinni við stjórnvölinn.

Afhoggnar hendur og grýttar konur í Malmö

Í upphafi árs birtist eftir mig grein í safnritinu Íslam með afslætti. Greinina hóf ég á því að rabba um þá undarlegu stöðu sem að ég lenti stundum í sem íbúi Malmö-borgar fyrir fáeinum misserum síðan. Í heimsóknum mínum til Íslands, á þessum tíma, ræddi ég nefnilega oft við fólk sem aldrei hafði komið til Malmö en vissi samt miklu betur en ég hversu stórhættuleg borgin væri vegna allra innflytjendanna sem héldu borginni nánast í herkví. Ég komst merkilega lítið áleiðis með frásögn af minni persónulegu upplifun sem var sú að ég varð nákvæmlega aldrei var við þessi stórkostlegu vandræði sem áttu víst að blasa við hverjum manni.

Ástæða þess að ég rifja þetta upp er að liðið miðvikudagskvöld var á dagskrá hinn ágæti Kilju-þáttur Egils Helgasonar. Þar var til umfjöllunar íslensk þýðing dönsku bókarinnar Islamister og Naivister eftir þau Karen Jespersen og Ralf Pittelkow. Sjálfur er ég með hljóðbókarútgáfu þessarar sömu bókar hér uppi í hillu hjá mér og hlakka til að kynna mér þau rök sem í henni eru á borð borin.

Hæðirnar í Valparaíso

Þegar við lítum aftur fyrir okkur út um gluggann á rútunni sem ekur okkur áleiðis eftir gjöfulustu vínekrum Chile umhverfis höfuðborgina Santiago þá öndum við léttar – og það bókstaflega. Héðan úr hæðunum ofan við Santiago blasir við okkur þykk, fölgul mengunarslykja milljónaborgarinnar. Við höldum á vit sjávarloftsins, eftir sjötíu mínútna rútuferð komum við til hafnarborgarinnar Valparaíso.

Um Chile er sagt að þangað komi ferðafólk til að njóta undurfagurrar náttúru en menningar- og borgarlífið sé aftur á móti fremur lítt eftirsóknarvert. Valparaíso er undantekningin á þeirri reglu. Borgin er ekki bara algjörlega einstæð meðal borga í Chile, hún er einstæð í sínum heimshluta og jafnvel um heim allan. Svo sérstæð þykir hún raunar að borgin er á alheimsminjaskrá UNESCO en á þann lista komast, eins og kunnugt er, einungis fágætustu gersemar veraldarinnar.

Volvóveröld gagnrýnd

Sitt hvoru megin við Eyrarsundið er nú verið að setja upp leiksýningar sem við fyrstu sýn virðast vera úr eins ólíkri átt og hugsast getur. Annars vegar er um að ræða háklassískt verk eftir Shakespeare hjá borgarleikhúsinu í Malmö og hins vegar glænýja, óreiðukennda samfélagsádeilu á fjölum lítils og óhefðbundins leikhúss í Kaupmannahöfn. Tenging þessara tveggja leikverka er ekki Eyrarsundsbrúin heldur vill svo til að í báðum tilvikum standa íslenskir leikstjórar í stafni, Guðjón Pedersen með sjálft Ofviðrið í Malmö og Egill Heiðar Anton Pálsson með nýsmíðina Democrazy í Kaupmannahöfn.

Guðjón frumsýndi nú fyrir skemmstu og verða sýningar fram á vorið en Democrazy Egils hefur nú verið leikið í rúman mánuð og stendur til að halda því áfram til næstu mánaðamóta. Þræðir verkanna tveggja liggja raunar víðar en í gegnum íslensku tenginguna því að Hamlet Shakespeares er eitt þeirra verka sem varð hópnum sem vann Democrazy til innblásturs. Hópurinn kallar sig Mindgroup og leitast við að kanna mörk leiklistarinnar og samband þess við aðrar listgreinar. Mindgroup lítur í og með á sig sem sjálfstætt fræðafélag sem hefur það að markmiði að viða að sér þekkingu og reynslu á sviði þessara marka á milli leiklistarinnar og annarra listforma. Á annan tug manna tengist Mindgroup lausum böndum en kjarninn er fimm manna hópur sem skipaður er tveimur Dönum og þremur Íslendingum, þeim Jóni Atla Jónassyni rithöfundi og leikskáldi, Sigurði Óla Pálmasyni leikmyndasmiði og Agli Heiðari Antoni Pálssyni, leikstjóra þess verks sem hópurinn setur nú upp. Það er þessi kjarni sem titlaður er höfundur Democrazy.

Skrímslið undir rúminu

- útskýringar – ekki afsakanir -

Meðan ég lærði stjórnmálafræði við Háskólann bjó ég á jarðhæð í litlu húsi neðst á Baldursgötunni í miðbæ Reykjavíkur. Ósjaldan um helgar labbaði ég eftir Bergstaðastrætinu með vinum mínum eftir að skyggja tók og skemmti mér fram í morgunsárið áður en ég síðan skjögraði sömu leið heim aftur. Að langflestu leyti var þetta fremur rútínukennt og tilbreytingasnautt líferni og fremur leiðigjarnt til lengdar.

Þetta fremur leiðigjarna og tilbreytingasnauða líf var þó alltaf sett í töluvert breytt samhengi þegar maður hitti frændfólk sitt af eldri kynslóðinni í sunnudagsboðum eða las æsifréttir fjölmiðlanna að lokinni helgi. Því samkvæmt þeirra lýsingum var helst að skilja að miðbær Reykjavíkur væri stórhættulegur vígvöllur dag og nótt þar sem engum væri óhætt utandyra fyrir morðingjum, misyndismönnum og langt leiddum sprautufíklum.

Hipp og kúl Argentína

Sú var tíðin fyrir óþægilega stuttu síðan að verslunarferðir Íslendinga einkenndust af þeirri hugmyndafræði að þar sem allt væri svo ódýrt í útlöndum þá gilti það að kaupa sem allra mest og athuga það svo í fyrsta lagi eftir að heim var komið hvort að fötin væru klæðileg eða ekki og hvað þá hvort þau væru í réttri stærð. Síðan hefur ýmislegt gerst, Íslendingar eru orðnir mun ferðavanari en áður og þramma áreiðanlega margir oftar upp og niður Strikið, Oxford Street og Römbluna en þeirra eigin Laugaveg.

Þegar jafnvel þessar útlendu verslunargötur eru orðnar að hversdagslegum kaupleiðöngrum í hugum Íslendinga er ef til vill kominn tími til þess að kanna ótroðnari slóðir. Sjálfsagt dytti ekki mörgum þeirra í hug að halda alla leið til Búenos Aires, höfuðborgar Argentínu, í verslunarferð en það er samt sem áður margt vitlausara. Búenos Aires er nefnilega stórborg sem alveg er að springa af sköpunarkrafti þessi misserin. Það kemur meðal annars fram í gríðarlegum uppgangi fatahönnuða sem lagt hafa undir sig heilt hverfi með búðir sínar þar sem lágt gengi argentínska pesóans veldur því að ferðamönnum gefst kostur á að kaupa glæsilega hönnun á hagkaupsprís.

Sumar og jól

Það er von á rauðum jólum hér í Talca, borginni þar sem ég bý í Chile. Þegar þetta er skrifað tæpri viku fyrir jól ná lengstu spár reyndar bara fjóra daga fram í tímann en þar sem hitinn losaði þrjátíu stig í dag, í gær, í fyrradag og daginn þar áður líka og síðustu dropar komu úr lofti einhvern tíma í september þá ætla ég að leyfa mér að fullyrða að spá mín um rauð jól í Talca þarfnast ekki mikilla vikmarka.

Í Talca er um þessar mundir álíka margt sem minnir á komandi jólahátíð og sólríkir júlídagar á Íslandi gera. Fyrir utan hásumar og komandi sumarsólstöður þá fara Chilebúar mun síður hamförum í jólaskreytingum en þekkist mun norðar á hnettinum. Vissulega er að finna jólatré hér og jólasvein þar á stangli um borgina en almennt gerir sjaldgæft skrautið ekki annað en að undirstrika fyrir manni fáránleikann við það að ætla sér að halda jól hátíðleg með steikjandi sól beint fyrir ofan hvirfilinn á manni í stað þeirrar íslensku sem um þessar mundir gerir lítið meira en að endurkasta örlitlu af birtu sinni á landsmenn í fáeina klukkutíma á degi hverjum.

Af pappasöfnurum og speglaháhýsum

Þegar ferðalangar lenda á alþjóðaflugvellinum í Búenos Aires þessa dagana er fyrsta viðkynning þeirra af Argentínu tímabundnir gangar og veggspjöld þar sem beðist er afsökunar á mörgum tungumálum á því umróti sem breytingarframkvæmdir við flugvöllinn hafa í för með sér nú um stundir. Handan þiljanna sem mynda bráðabirgðagangana berast vélsagarhljóð, hamarshögg og leiftur af logsuðubjarma. Tónninn er þannig strax gefinn við lendingu: Í Argentínu stendur yfir uppbygging.

Sjálfsagt er mörgum enn í fersku minni efnahagshrunið sem átti sér stað í Argentínu veturinn 2001-2002. Smám saman hafði sigið á ógæfuhliðina árin þar á undan en hrunið kom þó hinum almenna borgara í nokkuð opna skjöldu. Ringulreið skapaðist og um tíma virtist hálfgert stjórnleysi ríkja í landi sem fram að því hafði verið litið á sem eitt af efnahagsveldum Suður-Ameríku. Það veldi stóð nú á brauðfótum og virðulegar millistéttarfjölskyldur þurftu allt í einu að takst á við þann bitra veruleika að allar eignir þeirra fuðruðu upp á svo til einni nóttu. Fólk sem vanara var því að þurfa ekki að hafa áhyggjur af meiri lífsspursmálum en að borga af frístundaiðju barna sinna eða nýja borðstofusettinu þurfti nú að horfast í augu við þann efa á hverjum morgni hvort að börn þeirra myndu ganga mett til náða að kvöldi.

Orð í tíma töluð

Það verður seint nógu oft tíundað hversu mikið fagnaðarefni það er ávallt þegar að fræðimenn og áhugafólk um málefni líðandi stundar sest niður og setur hugleiðingar sínar á blað svo að úr verður bók. Þess vegna ber mjög að fagna bókinni Opið land eftir Eirík Bergmann Einarsson, ekki síst þar sem bókin leggur örlítið lóð á þær vogarskálar að slá á þá gúrkutíð sem íslensk bókaútgáfa er fram að jólabókavertíðinni miklu.

Ef Eiríkur Bergmann væri stjórnmálamaður væri hægt að kalla Opið land eins konar pólitísk testamenti hans en í tilviki fræðimannsins Eiríks er kannski nær að tala um samansafn hugmynda og skoðana Eiríks á hinu og þessu sem tengist alþjóðastjórnmálum og tengingu Íslands við umheiminn á tíma síaukinnar hnattvæðingar. Í bókinni er tæpt á Evrópu- og varnarsamvinnu Íslands, stríðsrekstri og átökum í Írak og víðar, innflytjendamálum og ýmsu öðru sem mjög er tekist á um þessi misserin. Eiríkur velur þá leið að taka hvert málefni fyrir út af fyrir sig en segja má að þemað ,,Staða Íslands í samfélagi þjóðanna” (sem einnig er undirtitill ritsins) sé eins konar undirliggjandi leiðarstef.

Fordómar og afturhald

Fáir seinni tíma stjórnmálamenn á Norðurlöndum eru jafn umdeildir og umtalaðir og Pia Kjærsgaard, formaður Danska þjóðarflokksins (Dansk Folkeparti). Lengi vel var litið á hana sem olnbogabarn í dönskum stjórnmálum en á síðustu árum hefur hún risið til metorða í hinu danska völundarhúsi valdsins og sumir hafa jafnvel gengið svo langt að segja að hún sé valdamesti pólitíkus Danaveldis þar sem hún hefur líf núverandi ríkisstjórnar í hendi sér í formi stuðnings sinna manna við minnihlutastjórn hægri aflanna Venstre og Konservative.

Tímar tortryggni og taugatitrings

Það er varla að maður leggi út á það hyldýpi sem það er að ætla sér að blanda sér í þær deilur sem spunnust í kjölfar þeirra uppljóstrana á síðasta ári um að hér á landi hafi verið starfandi leyniþjónusta á tímum kalda stríðsins og að á sama tíma hefðu verið stundaðar hleranir á símum fólks sem talið var stofna öryggi ríkisins í hættu. Kannski er ágætt að nokkrir mánuðir eru liðnir frá því að síðasta innlegg í fyrrgreindar deilur kom fram og því er ef til vill nú loks hægt að ræða málin af einhverri yfirvegun án þess að falla ofan í skotgrafir sitt hvoru megin kaldastríðsvíglínunnar.Einkum voru það tveir sagnfræðingar sem að hrundu umræðunni af stað; þeir Þór Whitehead og Guðni Th. Jóhannesson. Þór skrifaði grein í tímaritið Þjóðmál um þessi reyfarakenndu tíðindi en Guðni bætti um betur og sendi frá sér bókina Óvini ríkisins fyrir síðustu jól.

Allt galopið

Við Fiolstræde, uppáhaldsgötuna mína í Kaupmannahöfn, stendur afar skemmtilegt franskt bókakaffi þar sem að glaðleg ,,Madame” stendur á bak við búðarborðið og afgreiðir bækur sem danskir ,,frankófílar” bera sig eftir í sama mund og hún hellir upp á fyrir gestina sem sitja við borðin í litlu versluninni miðri.Nú í vor hefur bókum verið stillt upp í glugga bókakaffisins sem minna á forsetakosningarnar frönsku. Þar hefur mátt finna bækur í ýmsu formi (meira að segja myndasögur) um erkifjendurna Nicolas Sarkozy og Ségolène Royal. Síðustu fréttir frá Frakklandi benda hins vegar til þess að helst þyrfti að bæta ögn við bókakostinn í glugganum þar sem að keppinautur númer þrjú um franska forsetaembættið, François Bayrou, er farinn að blanda sé allhressilega í einvígið. Og ekki bara það – komist hann alla leið í seinni umferðina bendir ýmislegt til að hann sé líklegastur allra til þess að hreppa leiðtogastöðuna eftirsóttu.

Í rússnesk fangelsi fyrir 25 kall

Danir hafa haft eitthvert lag á því undanfarin misseri að koma sér í heimsfréttirnar án þess að þó sé hægt að segja að yfirleitt komi það til af nokkru góðu. Seinasta dæmið er síðan um daginn þegar að allt varð vitlaust hér í Kaupmannahöfn út af ungum ólátabelgjum sem gengu berserksgang um höfuðborgina nokkra daga í röð vegna Ungdómshússins svokallaða. Lætin vegna þess máls alls hafa hins vegar orðið til þess að annað danskt hitamál hefur nokkuð legið í láðinni að undanförnu: málefni innflytjenda í dönsku samfélagi.Tímabundin hvíld á umfjöllun af því hitamáli þýðir þó ekki að hlutirnir hafi nokkuð breyst varðandi stöðu innflytjenda hér í Danmörku því enn eru við lýði sömu ströngu lögin og svipaður málflutningur ákveðinna fjölmiðla og tíðkast hefur undanfarin ár.

Púsluspil Paul Austers

Af einhverjum ástæðum gerðist það í tvígang á síðasta ári að útgáfu bóka tveggja heimsþekktra rithöfunda var ,,þjófstartað” í danskri þýðingu áður en að bækurnar höfðu birst á frummáli sínu. Þetta átti við nýja skáldsögu eftir John LeCarré, konungs spæjarasagnanna, og sömuleiðis nýjasta verk bandaríska rithöfundarins Paul Auster.Í tilviki Auster er hér um að ræða nóvellu sem á frummálinu ber titilinn Travels in the Scriptorium (,,Rejser i scriptoriet” í danskri þýðingu). Þegar þetta er skrifað er bókin enn ekki nema komin út á hluta hins engilsaxneska málsvæðis en Danir virðast hins vegar halda forskoti sínu því að við bókarútgáfuna í fyrra hefur nú bæst dönsk hljóðbókarútgáfa umræddrar nóvellu Austers. Þá útgáfu verksins hef ég undanfarið haft í eyrunum á ferðum mínum á milli staða.

Leikfélag Framsóknarflokksins sýnir „Blekkingarleik“

Leikfélag Framsóknarflokksins tilkynnir: Frumsýning á sígilda gamanleikritinu „Blekkingarleikur“. Gamanleikurinn fjallar um lítinn stjórnmálaflokk sem hefur það hlutverk eitt að vera dyggur og hlýðinn þjónn stórs stjórnmálaflokks í stjórnarsamstarfi.

Sjaldan launar kálfurinn…

Það er óneitanlega nokkuð undarlegt að horfa á dramatíska viðburði í sjónvarpinu dag eftir dag, líka þeim sem maður er vanur að sjá í fréttamyndum frá fjarlægum slóðum, en vita það jafnframt að það tæki mann ekki nema fimmtán mínútna hjólatúr að komast í hringiðuna miðja úr rósemdinni heima fyrir.Þannig hefur það verið að búa hér í Kaupmannahöfn undanfarna daga þar sem að stuðningsfólk Ungdómshússins svokallaða hefur gengið berserksgang um Norðurbrú og brotið allt og bramlað sem fyrir því verður og réttlætt skemmdarfýsn sína, ofbeldi og yfirgang með því að húsnæði gömlu félagsmiðstöðvarinnar þeirra hafi verið selt.

Segir hver?!

Í vikunni rötuðu nýjar fréttir af Önnu Frank í fjölmiðla víðs vegar um heiminn. Þær fjölluðu um ný skjöl sem komið hafa fram og þykja sýna að Bandaríkjamenn hefðu vel getað bjargað fjölskyldu Önnu Frank og 190.000 öðrum Gyðingum undan þeim hörmulegu endalokum sem síðan urðu örlög þeirra.

Nick Cohen á hálum ís

Egill Helgason impraði um daginn á nýrri bók breska blaðamannsins Nick Cohen. Bókin ber titilinn What’s Left? og virðist fljótt á litið fjalla um þá stórundarlegu tilhneigingu sumra vinstri manna að vera málsvarar mannréttinda, lýðræðis og jafnréttis nema í vissum tilvikum þegar að í hlut eiga kúgarar og einræðisstjórnir sem setja sig upp á móti Bandaríkjunum eða öðrum Vestrænum stórveldum. Þá allt í einu breytast mannvinirnir á vinstri kantinum í afsakandi málsvara harðstjórnanna og vilja meina að allt slæmt í fari harðstjóranna sé Vestrænu veldunum ógurlegu að miklu leyti að kenna.

Hægláti heimsborgarinn frá Pinsk

Það varð uppi fótur og fit í bókmenntaheiminum haustið 2005 þegar það frestaðist um heila viku að Sænska akademían tilkynnti hvaða rithöfundur hlyti Nóbelsverðlaunin í bókmenntum það árið. Ýmsar skýringar voru viðraðar og kjaftasögur spruttu villt í kreðsum menningarvita og spekúlanta. Ein þeirra var sú að leita hefði þurft samkomulags innan akademíunnar um það að veita verðlaunin í fyrsta skipti í áratugi rithöfundi sem ætti hróður sinn að þakka óskálduðum verkum.

Að lokum féll þessi kenning þó eins og aðrar þær spilaborgir sem reistar höfðu verið meðan beðið var í óþreyju eftir salómonsdómi akademíunnar. Kenningin góða varð hins vegar til þess að nafn pólska blaðamannsins Ryszard Kapuscinski blandaðist óvænt sterklega inn í umræðuna um hugsanlega Nóbelsverðlaunahafa. Margir hugsuðu nefnilega með sér: Ef einhver á skilin æðstu bókmenntaverðlaun heims fyrir óskálduð verk þá er það Kapuscinski.

Besservisser talar

Imperial Ambitions er viðtalsbók útvarpsmannsins Barsamians við Chomsky þar sem farið er um víðan völl og tæpt á hinu og þessu. Í heildina er bókin nokkuð skemmtileg lesning þar sem að Chomsky sýnir, eins og búast mátti við, nokkuð aðra hlið á hinu góða heimsveldi Bandaríkjanna. Margt athyglisvert kemur fram, t.d. hvernig USA, hylmir yfir hryðjuverkamenn og er þar með, skv. boðorðum Bush ,,against us” (þið munið: ,,Either you are with us, or against us…”). Chomsky er auðvitað fjandanum klárari og minnugri og snjallari við að tengja ólík tímabil og ólíka hluti saman á sannfærandi hátt.

Alvöru ríkisfjölmiðlar

Ég skal fyllilega viðurkenna það hér og nú að ég hef ekki haft tækifæri til þess að fylgjast með umræðunni í kringum RÚV-frumvarpið sem samþykkt var nú í vikunni eftir mikið japl, jaml og fuður. Ég veit því ekki hvort að stjórnarandstaðan hefur rétt fyrir sér með vitleysu nýju laganna, heldur segi einungis: ,,Getur RÚV nú virkilega versnað enn þá meira og hundsað hlutverk sitt enn þá fremur sem fjölmiðill í almannaþágu?”. Er það virkilega hægt?

Ségo gegn Sarko

Í gær var Nicolas Sarkozy formlega tilnefndur af UMP, franskri samfylkingu hægri manna, sem forsetaefni flokksins. Þar með er formlega ljóst að slagurinn um æðsta embætti franska ríkisins mun í vor standa á milli Sarkozy og Ségolène Royal, forsetaefnis franska sósíalistaflokksins. Þau hafa mikla yfirburði í könnunum um fylgi frambjóðenda í fyrri umferð kosninganna og varla er nú vafi í hugum nokkurra talnaspekinga um að enginn annar en þau tvö eigi raunverulegan möguleika á því að komast í aðra umferð kosninganna. Fylgi þeirra í seinni umferðinni sveiflast þessa dagana nokkuð eftir könnunum en er nokkurn veginn hnífjafnt þegar á það heila er litið.

Maður ársins

Þessa dagana tíðkast að kjósa út um allt menn ársins. Áberandi er að í slíkum kjörum hversu oft þeir verða ofan á sem framið hafa hetjudáðir eða uppskorið aðdáun landans einhvern tíma seinni partinn í desember, slíkt er gullfiskaminni okkar flestra. Reyni maður hins vegar að rembast við og muna eitthvað lengra en bara nokkrar vikur aftur í tímann kemur aðeins eitt nafn upp í huga minn: Andri Snær Magnason.